کریدور زنگزور: چالش ژئوپلیتیکی قفقاز با وتوی ارمنستان

نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در نشست خبری اخیر خود درباره طرح پیشنهادی آمریکا برای بازگشایی مسیر مواصلاتی سیونیک-نخجوان پاسخ روشنی نداد، اما آرمان یغویان، نماینده پارلمان از حزب حاکم «پیمان مدنی»، در مصاحبه با «فاکتور تی‌وی» تأیید کرد که ارمنستان این طرح را برای اجاره ۱۰۰ ساله کریدور زنگزور رد کرده است. یغویان افزود که ایروان این پیشنهاد را تهدیدی برای حاکمیت ملی خود می‌داند.

وتوی طرح کریدور زنگزور

روزنامه رمز اقتصاد گزارش داد که طرح آمریکا برای اجاره ۱۰۰ ساله کریدور زنگزور با هدف ایجاد مسیر ارتباطی بین جمهوری آذربایجان و نخجوان از طریق ارمنستان، با مخالفت شدید ایران و ارمنستان مواجه شد. نازلی باغداساریان، سخنگوی وزارت خارجه ارمنستان، تأکید کرد که ایروان تنها در چارچوب حاکمیت و تمامیت ارضی خود به رفع انسداد مسیرها می‌اندیشد و اجاره زمین‌های ارمنستان تنها برای مصارف کشاورزی ممکن است.

نگرانی ایران از کریدور زنگزور

ایران این طرح را خطری برای منافع استراتژیک خود ارزیابی می‌کند. فعال شدن کریدور زنگزور می‌تواند نفوذ ترکیه و ناتو را در منطقه افزایش دهد، نقش ترانزیتی ایران را کاهش دهد و موقعیت ژئوپلیتیکی کشور را تضعیف کند. تهران به‌صراحت با این پروژه مخالفت کرده است.

موضع آذربایجان در قبال پروژه

الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، اعلام کرد که کریدور زنگزور تا بهار آینده عملیاتی خواهد شد. او حضور هرگونه نیروی خارجی در این مسیر را رد کرد و بر حق حاکمیت باکو بر این کریدور تأکید نمود.

رقابت منطقه‌ای و پیامدها

رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای بر سر کریدور زنگزور این گذرگاه را به کانون تنش‌های جدید تبدیل کرده است. ارمنستان و ایران بر حفظ حاکمیت ملی اصرار دارند، در حالی که آذربایجان و متحدانش به دنبال تحقق این پروژه راهبردی هستند. تحولات آینده این پرونده می‌تواند معادلات ژئوپلیتیکی قفقاز را عمیقاً تغییر دهد.