ایران و سلطه دلار: محور اوراسیایی و نقش جهانی تهران

به گزارش روزنامه رمز اقتصاد به نقل از  پایگاه خبری تحلیلی The Cradle، ماتیو اهریت، تحلیل‌گر ژئوپلیتیک، ایران را ستون فقرات محور اوراسیایی و کلیدی برای شکست سلطه دلار و جلوگیری از جنگ جهانی سوم معرفی می‌کند.

نقش ایران در محور اوراسیایی

اهریت در یادداشتی با عنوان «محور اوراسیایی ایران؛ راه نجات از جنگ جهانی سوم» در The Cradle، نقش حیاتی ایران را در جلوگیری از جنگ جهانی بررسی می‌کند. او می‌گوید سیاست‌های آمریکا و اسرائیل جهان را به سمت جنگ هسته‌ای سوق داده‌اند، اما محور اوراسیا با رهبری ایران، روسیه، و چین راه نجات ارائه می‌دهد.

شکست سلطه دلار توسط ایران

اهریت تأکید می‌کند که تنش‌های غرب با ایران به برنامه هسته‌ای این کشور ربطی ندارد، بلکه به نقش تهران در شکست سلطه دلار و شکل‌دهی نظم جهانی چندقطبی مربوط است. او می‌افزاید پروژه‌های ریلی ایران با چین، روسیه، و ترکیه موفق بوده‌اند، در حالی که طرح‌های غربی مانند IMEC پیشرفتی نداشته‌اند.

دعوت به کشورهای جنوب جهانی

اهریت معتقد است ایران کشورهای جنوب جهانی، به‌ویژه کشورهای عربی، را به انتخاب بین حاکمیت و وابستگی به غرب دعوت می‌کند. او هشدار می‌دهد که بدون ایران در محور اوراسیا، جهان در دام جنگ طراحی‌شده توسط واشنگتن و تل‌آویو گرفتار می‌شد.

توافق استراتژیک ایران و روسیه

پیش از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ ژوئن، ایران و روسیه توافق استراتژیکی امضا کردند. این توافق زیرساخت‌های انرژی غرب آسیا را متحول می‌کند و راه جنگ را می‌بندد. محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرد که شرکت «روس‌اتم» هشت نیروگاه هسته‌ای در ایران، از جمله چهار نیروگاه در بوشهر، می‌سازد. این پروژه بر اساس توافق ۲۵ ساله مصوب مجلس ایران در ۲۱ مه، با تأمین مالی روسیه، ایران را به تولید ۱۰ گیگاوات برق و هدف ۲۰ هزار مگاوات تا ۲۰۴۱ می‌رساند.

تلاش‌های دیپلماتیک ناکام

اهریت می‌گوید روسیه پیش از این توافق، در ۱۱ ژوئن، ابتکاری برای احیای مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا پیشنهاد کرد. سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، اعلام کرد که مسکو آماده کمک به خارج‌سازی اورانیوم غنی‌شده ایران و تبدیل آن به سوخت غیرنظامی است. اما حملات آمریکا و اسرائیل این تلاش را ناکام گذاشت و مسکو در کنار ایران ایستاد.

ایران، تهدیدی برای امپریالیسم

اهریت معتقد است تنش‌ها با ایران به دلیل به چالش کشیدن سلطه دلار، حمایت از جنبش‌های مقاومت، و پیوندهای اقتصادی فراتر از دلار است. ایران با مخالفت با پروژه «اسرائیل بزرگ» و ایده‌های «معبد سلیمان» و «نظم نوین جهانی»، مانع طرح‌های غرب شده است.

پروژه‌های ریلی و همگرایی اوراسیایی

ایران به نقطه اتصال «کمربند و جاده» و کریدور شمال-جنوب تبدیل شده است. در ۲۴ مه، مسیر ریلی ۸۴۰۰ کیلومتری شی‌آن چین به ابرین ایران افتتاح شد که زمان حمل‌ونقل را ۱۶ روز کاهش داد. دیپلمات چینی وانگ ونبین این پروژه را «قطار آینده» خواند. خط آهن اسلام‌آباد-استانبول نیز زمان حمل را از ۳۵ به ۱۳ روز کاهش داد. مسیر چابهار-زاهدان تا ۲۰۲۶ افغانستان را به دریا متصل می‌کند، اما موضع منفعل هند این پروژه را تهدید می‌کند.

ناکامی طرح‌های غربی

اهریت طرح IMEC را «تخیلات ژئوپلیتیکی» می‌خواند که از ۲۰۲۳ هیچ پیشرفتی نداشته است. او می‌گوید طرح‌های غربی مانند «کمربند سبز» و «دروازه جهانی» به دلیل ناتوانی ساختاری غرب شکست خورده‌اند.

برتری بریکس‌پلاس

اهریت الگوی بریکس‌پلاس را در برابر اقتصادهای آتلانتیکی ستایش می‌کند. چین با ۴۲ هزار کیلومتر خط‌آهن پرسرعت و پیشرفت در انرژی هسته‌ای، و کنترل دولت بر بخش خصوصی، الگویی برای توسعه ارائه می‌دهد. نظام مالی مبتنی بر دلار با حباب ۱.۲ کوادریلیون دلاری در حال فروپاشی است.

نقش کشورهای عربی و آسیایی

اهریت به نزدیکی ایران با عربستان، امارات، ترکیه، کویت، و مصر اشاره می‌کند که امیدی برای بلوک تمدنی اسلامی ایجاد کرده است. اما او با اشاره به سرنوشت رهبرانی مانند بشار اسد و قذافی، هشدار می‌دهد که اعتماد به این کشورها دشوار است.

نتیجه‌گیری: آینده چندقطبی

اهریت می‌گوید ایران بهای سنگینی برای مقابله با امپریالیسم پرداخته است. او خواستار تلاش محور چندقطبی برای اقتصاد جدید با شراکت ایران است، اما هشدار می‌دهد که تردید کشورهای جنوب جهانی ممکن است رهایی از سلطه غرب را به تعویق بیندازد.