خودکفایی، کشاورزی را میزنند! صرفه جویی آب در هر بخش باید جداگانه دیده شود

روزنامه رمز اقتصاد در شماره ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ به بررسی بحران آب کشاورزی و ناکارآمدی مدیریت منابع آبی پرداخته است. این گزارش تمرکز نادرست بر کشاورزی به جای اصلاح مصرف آب شرب را نقد می‌کند.

ناکارآمدی مدیریت آب شرب

کارشناسان اعلام می‌کنند که با ۲۵ درصد صرفه‌جویی در آب شرب شهری، مشکلی در تأمین آب وجود ندارد. با این حال، برخی افراد صورت‌مسئله را پاک کرده و مشکل را به بحران آب کشاورزی سوق می‌دهند. مصرف سرانه آب شرب در ایران ۲۵۰ لیتر در روز است، در حالی که میانگین جهانی ۱۵۰ لیتر است. راهکارهایی مانند پلکانی کردن قیمت، فرهنگ‌سازی، استفاده از ماشین ظرفشویی، اصلاح نازل‌های ظرفشویی، دستشویی، دوش حمام، و بهینه‌سازی پمپ کولرهای آبی این مشکل را حل می‌کند.

انتقاد از سوءمدیریت کشاورزی

عیسی کلانتری، مسئول سابق حوزه کشاورزی و احیای دریاچه ارومیه، از غارت منابع زیرزمینی آب و نبود برنامه‌ریزی انتقاد می‌کند. اما با توجه به مدیریت هزاران میلیارد تومان بودجه توسط او، صلاحیتش برای انتقاد از وضعیت کنونی زیر سؤال است. این گزارش ناکارآمدی مدیریتی در بخش‌های آب شرب و کشاورزی را برجسته می‌کند.

اتلاف آب در بخش کشاورزی

حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد آب کشور در کشاورزی مصرف می‌شود. عباسپور، عضو هیئت‌امنای دانشگاه صنعتی شریف، می‌گوید صرفه‌جویی ۵ تا ۷ درصدی در بحران آب کشاورزی آب قابل‌توجهی برای مصارف شرب آزاد می‌کند. اما الگوی کشت نامناسب، نادیده گرفتن آب مجازی، و کمبود آموزش و فناوری مانع این صرفه‌جویی شده است. آبیاری تحت فشار نیز به دلیل نبود نظارت و اجرای صحیح ناکارآمد بوده و بی‌کفایتی مدیران کشاورزی را نشان می‌دهد.

ضرورت سیاست‌گذاری مناسب

صرفه‌جویی در بحران آب کشاورزی می‌تواند اراضی بیشتری را زیر کشت ببرد، اما این آب در همان بخش مصرف می‌شود. در مقابل، ناکارآمدی آب شرب فشار را به کشاورزی منتقل کرده است. سیاست‌گذاری مناسب در هر بخش برای استفاده بهینه از منابع موجود ضروری است.

چشم‌انداز مدیریت منابع آبی

شماره ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ رمز اقتصاد نشان می‌دهد که بحران آب کشاورزی و ناکارآمدی مدیریت آب شرب نتیجه سوءمدیریت است. اصلاح الگوی مصرف و نظارت دقیق می‌تواند از تشدید این بحران جلوگیری کند.