۶.۵ میلیون مستأجر، ۱۵ هزار واحد استیجاری!
- شناسه خبر: 2702
- تاریخ و زمان ارسال: 18 آذر 1404 ساعت 23:44
- نویسنده: مدیر سایت
روزنامه رمز اقتصاد ۶.۵ میلیون مستاجر را محور صفحه اول قرار داد. عضو کمیسیون عمران مجلس هشدار داد: خرید فقط ۱۰ تا ۱۵ هزار واحد کوچک نه تنها بحران اجارهنشینی ۶.۵ میلیون خانوار را حل نمیکند، بلکه تقاضای مصنوعی و رانت ایجاد میکند و قیمتها را جهش میدهد.
هشدار مجتبی یوسفی
در حالی که اجارهنشینی برای میلیونها خانوار ایرانی به آرزویی دستنیافتنی بدل شده، طرح دولت برای خرید تنها ۱۰ تا ۱۵ هزار واحد مسکونی کوچک از بازار آزاد، با انتقاد شدید مواجه شده است. مجتبی یوسفی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، این اقدام را «شوخی تلخ» میخواند و تأکید میکند که در برابر بیش از ۶.۵ میلیون خانوار مستأجر – رقمی که از سرشماری ۱۳۹۵ تاکنون به مراتب افزایش یافته – این تعداد واحد نه تنها کمکی نمیکند، بلکه با تزریق تقاضای جدید، قیمتها را بیشتر بالا میبرد.
ابرچالش مسکن از زبان یوسفی
تهران – بازار مسکن ایران مدتهاست از مرحله «بحران» عبور کرده و به آنچه مجتبی یوسفی آن را «ابرچالش» مینامد، تبدیل شده است. یوسفی در گفتوگوی تفصیلی با روزنامه اقتصاد میگوید: «خرید و فروش که هیچ، حتی اجاره مسکن برای بسیاری از خانوارها به آرزویی دور از دسترس بدل شده؛ شرایطی که برخی مسئولان، چون خود مستأجر نیستند، عمق آن را احساس نمیکنند و افزایش قیمت برای مالکان چندواحدی حتی به سودشان است.»
آمار تلخ اجارهبها
این اظهارات در حالی مطرح میشود که گزارش آبانماه بانک مرکزی از رشد ۴۲ درصدی اجارهبها در تهران و ۳۸ درصدی در کل کشور خبر میدهد؛ رشدی که سهم مسکن را در سبد هزینه خانوارهای تهرانی به ۶۲ درصد رسانده و ایران را پس از هنگکنگ، در صدر کشورهای جهان از این نظر قرار داده است.
محاسبه دوره انتظار خانهدار شدن
یوسفی با استناد به آمارهای رسمی، یادآور میشود که در کلانشهرها بیش از ۳۵ درصد خانوارها مستأجرند و خانوادهای با درآمد متوسط ۱۵ تا ۱۸ میلیون تومان، با ودیعههای چندصد میلیونی و اجارههای ۱۲ تا ۲۰ میلیونی، عملاً قادر به تأمین سرپناه نیست. او محاسبه میکند که اگر چنین خانوادهای یکسوم درآمد خود را پسانداز کند و قیمتها ثابت بماند – که نمیماند – دوره انتظار خانهدار شدن به ۷۳ سال میرسد؛ عددی که تلخی وضعیت را بیش از پیش نشان میدهد.
انتقاد اصلی به بیبرنامگی دولت
انتقاد اصلی این عضو کمیسیون عمران اما به بیبرنامگی تیم اقتصادی دولت چهاردهم برمیگردد. او میگوید: «قوانین متعددی مانند مواد ۱۰ و ۱۱ قانون جهش تولید مسکن، ماده ۵۰ برنامه ششم توسعه برای الحاق زمینهای دولتی به شهرها و روستاها، و حتی ماده ۴۹ با ۸ ردیف و ۵۰ بند حمایتی وجود دارد، اما اجرا نمیشود.»
سهم ۶۰ درصدی زمین در قیمت مسکن
یوسفی تأکید میکند که ۶۰ تا ۷۰ درصد قیمت تمامشده مسکن به زمین بازمیگردد و تا زمانی که دولت زمین را از انحصار خارج نکند، هیچ طرحی مؤثر نخواهد بود. توقف جلسات شورای عالی مسکن، تأخیر در پرداخت تسهیلات نهضت ملی و کندی نوسازی بافت فرسوده، از دیگر نقاط ضعفی است که او برمیشمارد و هشدار میدهد که این بیعملی، اقشار متوسط و ضعیف را به حاشیه شهرها رانده است.
طرح ۱۵ هزار واحدی شوخی تلخ است
در این میان، طرح اخیر دولت برای خرید ۱۰ تا ۱۵ هزار واحد ۵۰ تا ۶۰ متری و واگذاری استیجاری آن به مستأجران، تندترین واکنش یوسفی را برانگیخته است. او این اقدام را «شوخی تلخ» میخواند و میگوید: «این تعداد در برابر ۶.۵ میلیون خانوار مستأجر، نه تنها مشکلی حل نمیکند، بلکه با ایجاد رانت و تقاضای مصنوعی، خودش قیمتها را جهش میدهد؛ تجربهای که سال ۱۳۹۹ با واگذاری استیجاری حدود ۲۰ هزار واحد مسکونی مهر تکرار شد و نتیجهاش افزایش ۶۵–۷۰ درصدی قیمت همان واحدها بود.»
پیشنهاد یوسفی برای بودجه طرح
یوسفی پیشنهاد میکند بودجه ۸ تا ۱۰ هزار میلیارد تومانی این طرح، به جای خرید از بازار آزاد، صرف تکمیل پروژههای نیمهکاره نهضت ملی برای کارگران، معلمان و مددجویان شود.
سامانه املاک و ۲.۷ میلیون خالی
این انتقادها در حالی مطرح میشود که سامانه املاک و اسکان تا مهر ۱۴۰۴ بیش از ۲.۷ میلیون واحد مسکونی خالی شناسایی کرده، اما اجرای قانون مالیات بر خانههای خالی عملاً به صفر رسیده و درآمد پیشبینیشده آن در بودجه سالانه کمتر از ۲۰۰۰ میلیارد تومان است.
رشد ۳۵۰ هزار مستأجر جدید
اگر سالانه حتی ۳۵۰ هزار خانوار جدید به جمعیت مستأجران اضافه شود – طبق برآوردهای مرکز آمار ایران – این ۱۵ هزار واحد تنها نیاز کمتر از یک ماه کشور را پوشش میدهد.
جمعبندی: ابرچالش مسکن ادامه دارد
در نهایت، تا زمانی که مالیات بر عایدی سرمایه و خانههای خالی جدی گرفته نشود، زمین دولتی آزاد نشود، تسهیلات ساخت به انبوهسازان و خودمالکان پرداخت نشود و شورای عالی مسکن دوباره فعال نشود، هر طرح مقیاسکوچیکی مانند این، نه تنها مسکن را درمان نمیکند، بلکه به ابرچالش مسکن؛ سلام دوباره میگوید.
